Pałac Tielscha i jego właściciele
– Szacujemy, że mamy za sobą ponad 60 proc. prac. Wykończony jest parter oraz w połowie pierwsze piętro. Drugie piętro, strych oraz piwnice są zabezpieczone
– mówi Bogusław Charczuk, właściciel firmy ubezpieczeniowej. Wałbrzyszanin razem z żoną pracuje w branży ubezpieczeniowej od połowy lat 90., w 1999 roku założyli własną firmę. Ich multiagencja ma siedzibę w Śródmieściu i na Piaskowej Górze, a od 2007 roku również na Starym Zdroju, w zabytkowym pałacu.
Państwo Charczuk poszukiwali nowego biznesowego lokum, ich starania nie były ukierunkowane na zabytki, chodziło raczej o dobrze skomunikowany, duży lokal. Podjęli decyzję o wystąpieniu w przetargu o Pałac Tiescha i wygrali go. – Codziennie w drodze do pracy widziałem ten niszczejący budynek, aż zdecydowałam się go obejrzeć. Urzekło mnie jego położenie, pociągające było też to, że wewnątrz był mniej zniszczony, niż można się było spodziewać podczas oglądania frontu – wspomina przedsiębiorca. Po finalizacji transakcji i załatwieniu formalności tuż przed świętami Bożego Narodzenia 2007 roku zostali właścicielami pałacu. Jeszcze tej zimy przystąpili do zabezpieczania gmachu przed warunkami atmosferycznymi.
Zakochani w zabytkach
Miłość do zabytkowego miejsca zaczyna się różnie. Przedsiębiorcy dysponujący kapitałem, decydują się na zakup zrujnowanego zamku lub pałacu pod wpływem impulsu, jak państwo Hajduk, którzy kupili Pałac w Pieszycach, albo odpowiedniego miejsca szukają latami, jak państwo Wieczorkowie, właściciele Pałacu w Strudze. Przyjeżdżają na Dolny Śląsk z gotowym pomysłem zagospodarowania, lub ta idea rodzi się podczas remontu. Jednak ci, którym udało się podołać trudowi restauracji i zagospodarowania zabytku mówią jednym głosem, że kochają go i to jest ich miejsce na ziemi.
Pałac Tielscha stopniowo podbijał serca państwa Charczuk, dziś nie wyobrażają sobie życia bez niego. Gmach powstał w latach 60. XIX wieku. Zaprojektował go Hermann Friedrich Wäsemann z Wrocławia, znany m.in. z projektu wałbrzyskiego Ratusza i Czerwonego Ratusza w Berlinie. Obiekt liczy ok. 1,7 tys. metrów użytkowych, czyli parter i dwa piętra, a także dodatkowo strych oraz piwnicę. W budynku są trzy klatki schodowe, a najbardziej reprezentacyjny ośmiokątny hol oraz sala balowa mieszczą się w prawym skrzydle. Pałac miał niegdyś trzy frontony, do dnia dzisiejszego zachował się jeden, pozostałe portale trafiły prawdopodobnie do Warszawy. Wałbrzyski pałac nie ma też obecnie tarasu wychodzącego z sali balowej, bogatych w rzadkie drzewa ogrodów, ani fontanny. Ta ostatnia nakładem właścicieli ma zostać odtworzona.
Pałac Tielscha trwa remont
– Zaczęliśmy od remontu dachu, starań o podłączenie do mediów, a także o wycięcie sąsiadujących z budynkiem topoli, których liście zapychały rynny, a wyciekająca z nich woda niszczyła elewację – wylicza Charczuk.
Paradoksalnie, to właśnie wnioskowanie o podłączenie telefonu oraz doprowadzenie rur gazowych, okazało się nie lada wyzwaniem. Wszystkie kable trzeba było przeprowadzać pod jezdnią, ruchliwą drogą wojewódzką.
Od wiosny 2008 roku, za zgodą i akceptacją konserwatora zabytków, pełną parą ruszyły prace wewnątrz budynku. Razem z remontem dachu prowadzono wymianę wszystkich instalacji, w tym montowania ogrzewania gazowego, wymiany wymagały też zawilgocone posadzki, w miejsce tych zrujnowanych powstały parkiety, a także podłogi kamienne. Ściany nośne oraz stolarka okienna i drzwi w większości przypadków wymagały jedynie renowacji.
Podczas remontu właścicieli czekało wiele niespodzianek.
– W piwnicach znaleźliśmy doskonale zachowany i wyposażony schron przeciwlotniczy, a w pomieszczeniach pochowane były zdjęcia rodzinne byłych właścicieli z okresu drugiej wojny światowej – opowiada Charczuk.
Jednak z punktu widzenia pośredników ubezpieczeniowych prawdziwą perełką okazała się znaleziona w budynku kompletna polisa ubezpieczeniowa gmachu z 1891 roku. Dziś oprawiona w ramki zdobi gabinet pana Bogusława. Piwnica po renowacji doskonale nadałaby się na winiarnię lub browar, zaś pomieszczenia na parterze i pierwszym piętrze po powolnym odnowieniu są przystosowywane na przestrzeń biurową. Wnętrze nabiera blasku krok po kroku, również dzięki współpracy z panem Arturem Sudakiem, malarzem kopistą.
– Nie spieszymy się, nie chcemy się zadłużać. Wszystkie prace wykonujemy sukcesywnie, ze środków bieżących. Postępy prac dokumentujemy na zdjęciach – opowiada właściciel.
Pałac Tielscha ma wciąż wiele tajemnic
Dziś pan Bogusław w zabytkowym gmachu dostrzega nie tylko lokatę kapitału, ale też ukochane dziecko. Właściciel z dumą oprowadza po budynku, wskazuje na detale. Część z nich została odtworzona dzięki temu, że pałac odsłania swoje tajemnice.
– Kilka lat po rozpoczęciu prac na suficie w holu ukazał się wzór dawnego zdobienia. Sfotografowałem go i czekałem na moment, w którym pojawi się ponownie, byśmy mogli przyjrzeć się detalom. Niestety nigdy więcej się nie pokazał – opowiada podekscytowany.
Odnawiana jest już elewacja budynku, zdobiące ją sztukaterie, elementy ceramiczne, gzymsy i zdobienia. Wkrótce będzie wykończona „na czysto”, w planie jest też montaż ledowego podświetlenia eksponującego majestatyczny wygląd zabytku po zmroku. Jednocześnie z remontem wnętrza trwały prace wokół budynku. Powstał parking, teren ogrodzono.
Niestety nie ma szans na odtworzenie pałacowego ogrodu, do którego pierwsi właściciele sprowadzili rośliny ozdobne z całego globu. O tamtejszej zieleni krąży wiele opowieści, cytuje je również właściciel.
– Po drugiej wojnie ludność wycinała drzewa na opał. Ogrodnik pracujący niegdyś dla rodziny nie mógł zapobiec dewastacji i poprosił o pomoc lokalne władze. Pierwszy sekretarz obiecał uratować park, a tymczasem nakazał wycinkę. Ogrodnik wkrótce po tym zmarł...
Pałac Tielscha w Wałbrzychu zyskuje nowy blask - zobaczcie z...
Pałac Tielscha nie jest jedynym odradzającym się zabytkiem na ziemi wałbrzyskiej
Zamek na skale w Trzebieszowicach k. Lądka Zdroju – jest czterogwiazdkowym hotelem, można go zwiedzać, a także odwiedzić podczas organizowanych tam imprez kulturalnych.
Pałac w Strudze – to obecnie trzygwiazdkowy hotel mieszczący się w oficynie, restauracja i bar. Przy pałacu trwa odtwarzanie parku, a na gruntowny remont samego pałacu przyjdzie nam jednak jeszcze poczekać.
Zamek w Pieszycach – największy zamek barokowy na Dolnym Śląsku w 2000 roku został kupiony przez Alicję i Mariana Hajduk. Wciąż trwa jego odbudowa i renowacja. Zamek mogą zwiedzać tylko grupy turystyczne po wcześniejszym umówieniu dogodnego terminu.
Zamek w Międzylesiu – w latach 2008-2009 kupiła go spółka komandytowa i rozpoczęła jego remont. W krótkim czasie w skrzydle barokowym powstały: hotel i restauracja, obecnie trwa remont drugiego skrzydła głównego.
Pałac Krasków w gminie Marcinowice - kupiony przez Austriaka Thomasa Gamperl. W 1992 roku zaczęła się odbudowa, w odrestaurowanym obiekcie mieści się luksusowy hotel. Budynek i ogrody można podziwiać z zewnątrz. Wnętrza są w ograniczonym stopniu udostępnione dla turystów, dostępna jest np. zabytkowa biblioteka.
Pałac Krzyżowa – został odbudowany i odrestaurowany staraniem Fundacji Krzyżowa. Prace budowlane i renowacyjne kosztowały 29 mln marek. Odnowiono m.in. freski z motywami roślinnymi. W budynku utworzony został Dom Spotkań Młodzieży. Obecnie działa tu też hotel i restauracja.
![emisja bez ograniczeń wiekowych](https://s-nsk.ppstatic.pl/assets/nsk/v1.213.4/images/video_restrictions/0.webp)
Strefa Biznesu: Inflacja będzie rosnąć, nawet do 6 proc.
Dołącz do nas na Facebooku!
Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!
Kontakt z redakcją
Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?